Contents
Index 🔎︎

# གཞིའི་སྟོན་གྲངས་དང་སྟོན་གྲངས་

འདིར་ཁྱེད་ལ་ LibreOffice སྤྱི་འགྲོས་ནང་གཞིའི་སྟོན་གྲངས་དང་སྟོན་གྲངས་ཀྱི་རྩ་བའི་ཆ་འཕྲིན་ཐོབ་ཐུབ། འདིར་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པའི་དཔེ་གཞི་ཡོད་ཚད་ཁྱད་ཀྱིས་ཚང་མ་རང་ངོས་མས་ ཚོས་སུ་བྱ་ཐུབ་མ་ཟད་སྔོན་ཚུད་ནས་གླིང་བའི་ཞིབ་ཆ་བརྗེས་དྲན་བྱ་ཐུབ། (འདྲེན་རྟགས་ནི་འབོར་དོན་ཡི་གེ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ དཔེ་གཞི་དང་བཀའ་ཚིག་ཀྱི་ནང་དོན་གཏོགས་མེད། )

ཡིག་རྟགས་ཀྱི་གཞིའི་སྟོན་གྲངས་དང་སྟོན་གྲངས་གཅིག་གོང་དུ་ཡོད་པ་དང་གཅིག་འོག་དུ་ཡོད་ དེ་དང་རྩ་བའི་ཡིག་རྟགས་གཡོན་སྙོམས་གཤིབ་བྱེད། དཔེར་ན་ a_2^3 ཡང་ན་a^3_2མཐེབ་འཇུག་བྱེད། གང་རུང་གི་གོ་རིམ་ཡིན་ཆོག། '_' དང་ '^'སྤྱོད་རུང་བ་ཕུད་ཁྱེད་ཀྱི་ད་དུང་ 'sub' དང་ 'sup'སྤྱོད་ཆོག

འོན་ཀྱང་ གཤམ་གསལ་མ་ཚུལ་སྤྱོད་མི་རུང་

a_2_3

a^2^3

a_2^3_4

རྩ་བའི་ཡིག་རྟགས་ཀྱི་འོག་རྟགས/གོང་རྟགས་སོ་སོའི་གནས་ས་ཐེངས་གཅིག་སྤྱད་ཆོག། ཁྱེད་ཀྱི་ངོས་པར་དུ་གུག་རྟགས་སྤྱད་ནས་དགོས་ངེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མཚོན། གཤམ་གྱི་དཔེ་གཞི་དེར་གསལ་བཤད་བྱས་ཆོག་

a_{2_3}

a^{2^3}

a_2^{3_4}

a_{2^3}^{4_5}

སྤྱི་འགྲོས་གཞན་དག་རྩོམ་སྒྲིག་ཆས་ནང་ "_" དང་ " ^ " རྗེས་ཀྱི་ཡིག་རྟགས་དང་པོར་ནུས་པ་ཐོན་("a_24" ཡི་ "2" ནུས་པ་ཐོན་)LibreOffice སྤྱི་འགྲོས་དང་དེ་དག་མི་འདྲ་ དེ་རྗེས་ཀྱི་གྲངས་ཀ་ཧྲིལ་པོ་དང་/མིང་/ཡི་གེར་ནུས་པ་ཐོན། གལ་ཏེ་གོ་རིམ་ལ་གཞིགས་ནས་གོང་རྟགས་དང་འོག་རྟགས་འཇོག་དགོས་ན་ མཚོན་ཚུལ་དེ་ a_2{}^3 འམ་ a^3{}_2

ཕྱོགས་ཚད་རྩོམ་སྒྲིག་བྱ་བྱེད་ LibreOffice སྤྱི་འགྲོས་ཀྱི་སྲིད་པའི་རང་བཞིན་མང་པོ་ཁོ་འདོན་བྱེད། བྱ་རིམ་གཞག་དག་ནང་རྒྱུན་དུ་མཐོང་བའི་རྩོམ་སྒྲིལ་ཐབས་ཚུལ་ "R_i{}^{jk}{}_l" ཕུད་པའི་ད་དུང་ཐབས་ཤེས་གཞག་དག་སྤྱོད་ཆོག་དེ་ཡང་ "R_i{}^jk{}_l" དང་ "{{R_i}^jk}_l"

རྩ་བའི་ཡིག་རྟགས་གཡོན་ངོས་ཀྱི་གོང་རྟགས་དང་འོག་རྟགསཀྱང་གཡས་སྙོམས་གཤིབ་བྱ་ཐུབ། བཀོལ་སྤྱོད་དེ་བྱ་དགོས་ན་ བཀའ་ཚིག་གསར་པ་ "lsub" དང་ "lsup" སྤྱད་ཆོག་ མིང་འདོག་དེ་གཉིས་དང་ "sub" དང་ "sup" ལ་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་ནུས་པ་ལྡན་ མི་འདྲ་བའི་ཆ་གཅིག་འབའི་ཞིག་ནི་གོང་རྟགས་དང་འོག་རྟགསདེ་རྩ་བའི་ཡིག་རྟགས་ཀྱིས་གཡོན་ངོས་སུ་གནས་ཡོད། "a lsub 2 lsup 3"ལ་སྤྱད་གཟིགས་མཛོད།

གུག་རྟགས་ཀྱི་ཁ་གསལ་རང་བཞིན་དང་དགོས་ངེས་རང་བཞིན་སྤྱོད་པའི་སྒྲིག་སྲོལ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། གཏན་འབེབས་ལ་གཞིགས་ནས་ {}_2^3 a སྤྱད་དེ་དམིགས་འབེན་དེ་གྲུབ་ཐུབ།

བཀའ་ཚིག་ "sub" དང་ "sup" ཡིག་རྐྱང་འདྲ་མཚུངས་ཀྱི་ "rsub" དང་ "rsup" བཀའ་ཚིག་མཆེད་སྐྱེད་བྱེད།

"csub"དང་"csup"བཀའ་ཚིག་སྤྱད་ནས་ཁྱེད་ཀྱི་གོང་འོག་རྟགས་ཐད་ཀར་དུ་ཡིག་རྟགས་ཀྱི་གོང་འོག་ཕྱོགས་སུ་བྲིས་ཆོག། དཔེར་ན་ "a csub y csup x"རིགས་ཡོད་ཚད་ཀྱི་རྟགས་མཚན་དང་སྟོན་གྲངས་ཚང་མ་རུང་ "abc_1^2 lsub 3 lsup 4 csub 55555 csup 66666"

རྒྱུ་གཅིག་དང་རྒྱུ་གཉིས་རྩིས་རྒྱག་རྟགས་མང་ཆེ་བར་གོང་འོག་རྟགས་སྣོན་ཐུབ། འདེར་དཔེ་གཞི་གཉིས་ཡོད་པ་སྟེ་ "a div_2 b a<csub n b +_2 h"དང་"a toward csub f b x toward csup f y"

བཀའ་ཚིག་སྒེའུ་ཁུང་ནང་དཔེ་གཞི་དེ་དག་ནང་ནང་བཅུག་བྱ་སྐབས་ དེ་དང་འདྲ་བར་ཡིག་རྟགས་བར་གྱི་སྟོང་མིག་ཡོད་ཚད་ཀྱང་ནང་བཅུག་བྱ་བར་འགན་ལེན་བྱ་དགོས།